Bilinçsiz Kullanılan Besin Destekleyicileri

Kilo vermek, bağışıklık sistemini güçlendirmek, cinsel gücü artırmak ve genç kalmak… Son dönemlerde gittikçe yaygınlaşan besin destekleyiciler (supleman) kullanımı için herkesin kendince bir nedeni var.

Dyt. Şefika Aydın

Besin destekleyiciler bilinçsiz kullanıldığında ciddi sorunlara neden olabilir. Bu tablet ya da kapsüller yanlış kullanıldığında ölüme dahi sebebiyet verebilir.

Sağlıklı Beslenmek Şart
Karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineraller birer besin ögesi olup, besinlerin içerisinde karışımlar şeklinde bulunmaktadır. Günümüzde sağlıklı bir diyette bu besin öğeleri ideal şekliyle ve yeterli olarak bulunmaktadır.

Besin destekleyiciler ise besin öğelerini belirli miktarlarda içeren kapsül ya da likit formda bulunan; posa konsantreleri, amino asit bileşimleri, vitamin, mineral ve bazı bitki özlerini içerebilen destekleyiciler olarak tanımlanmaktadırlar. Sağlık için yeterli ve gerekli diyetler ancak besinlerle karşılanabilmektedir; besin destekleyiciler ile bu yarar tek başına sağlanamamaktadır.

Faydaları
1. Gebelik ve emzirme dönemindeki kadınların özellikle folat, kalsiyum ve demir gereksinimi artmaktadır.
2. Menopoz dönemindeki kadınlarda özellikle kalsiyum desteğine ihtiyaç duyulmaktadır.
3. Menstrüel kanaması olan kadınların kaybettikleri demiri yerine koymaları için demir desteğine ihtiyaçları oluşabilmektedir.

4. Çok düşük kalorili diyet yapması gereken kişilerin bu dönemlerde bir multivitamin desteğine gereksinimleri olmaktadır.
5. Vejetaryen bireylerin, kalsiyum, demir, B12 ve D vitamini kullanmaları gereksinimlerini ancak karşılayabilmektedir. Bu nedenle de bu bireylerde de besin desteleyici kullanımı gerekmektedir.
6. Yeterince güneşten yararlanamayan ve süt tüketimi az olan bireylerde muhakkak D vitamini desteği şarttır. Özellikle yatağa bağımlı yaşayan hasta kişilerin, yalnız ve evine kapanık yaşayanların, yaşlıların ve süt tüketimine karşı intoleransı olup tüketemeyen bireylerin ek D vitaminine gereksinimleri olmaktadır.
7. Süt tüketimi sınırlı olan ve yeterince güneş ışığından yararlanamayan kişilere ek D vitamini önerilebilir.
8. Bazı hastalık durumlarında hekimler besin destekleyicisi verebilirler. Özellikle sindirim sitemi ve karaciğer bozuklukları ile travma ya da ameliyat sonrasında hastalıkların vücutlarında besin ögelerinin emilimi bozulabilir.

Fazla Kullanımı Ölüme Sebebiyet Verebilir
Her şeyin fazlası her zaman iyi olmadığı gibi nasıl yağ, şeker, sodyum için azı karar çoğu zarar diye düşünüyorsak vitamin ve mineraller de yeterli düzeylerde alınmalıdır.
• Besin destekleyici kullanımının hekim önerisi ile olması en doğru yöntem ve seçim olarak kabul edilmektedir. Çünkü bireyler alması gereken desteği, ne kadar, ne sıklıkta ve ne miktarda kullanması gerektiği konusunda yeterli bilgiye sahip olmayabilir. Bu nedenle de muhakkak doktor ya da beslenme uzmanlarına danışılmalıdır.
• Bunun dışında bilinçli seçimler yapmalı ve içeriğini dikkatlice okumak gerekmektedir. Günlük alınması gereken miktarlara çok dikkat edilmelidir.
• Bazı ürünlerin yüksek alımları saç dökülmesi, mide bulantısı ve kusmaya neden olabilmektedir. Yine böbrek taşları, karaciğer ve sinir sistemi hastalıkları ve doğumsal bozukluklar da son dönemlerde gittikçe yaygınlaşan besin destekleyicilerin bilinçsiz kullanımından meydana gelebilmektedir.
• Özellikle yağda eriyen vitaminler ( A, E, D ve K vitaminleri ) vücutta depolandıkları için uzun süre yüksek doz kullanımları vücutta toksik etki, hatta ölüm riski yaratmaktadır. Örneğin D vitamini kemik ve böbrek hasarına yol açarken, aşırı A vitamini ise karaciğer ve kemik hasarı, ishal, baş ağrısı ve doğumsal bozuklukların oluşumuna neden olabilmektedir.
• Yine suda eriyen vitaminlerden B6 vitaminin fazla alımı menstrüasyon dönem öncesinde tansiyon düşüklüğüne neden olabilmektedir. Birçok kadın zararsız olduğunu düşünerek B6 vitaminini uzun süre kullanımında bir sıkıntı görmez fakat bu aşırı alım sinir sisteminde dejeneratif bozukluklara geri dönüşsüz neden olabilmektedir.
• Besin destekleyicisi kullananların yaptıkları en büyük hatalardan biri hiç hasta olmayacakları düşüncelerinin var olmasıdır. Bu kişilerin muhakkak ürün kullanımında kontrollü olmaları önemlidir. Sağlık kuruluşu ya da hekim ve beslenme uzmanlarından bu konuda yardım almaları gerekmektedir.