Ergen Çocuk ile Arkadaşlık

Çocuk ergenlik döneminde ailesinden uzaklaşmak ister. Ailesinden daha çok ilgi ister. Ama sıkmadan, bunaltmadan. Paylaşımcı-uzlaşmacı tavır onun yarınları için en önemli adım olacaktır. 

Dr. Ayten Erdoğan
Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları Uzm.

Çocuk ergen olduktan sonra arkadaşları ile geçirdiği zaman artar, aileye ayırdığı zaman azalır. Büyümenin normal parçası ve bağımsız yetişkin olma yolunda atılan önemli adımdır.

Çocuk ile birlikte zaman geçirdiği kişiler fikir-davranışlarından daha fazla etkilenmesi anlamına gelir. Çocuğun arkadaşları kim-nasıl bireyler olduğunu bilmek hayati önem taşır. Ergenlik döneminde arkadaş ilişkileri konusunda özen göstermek gereken konuları ebeveyn olarak iyi bilmelisiniz. Peki çocuğun arkadaşları hakkında nasıl bilgi edinebilirsiniz?

Ergen çocukla konuşun
Öncelikle direkt olarak çocuğunuza sorular sormakla başlayın. Onun söylediklerini dinlemeye ve yargılamamaya çalışın. Bu durumda sizinle arkadaşları hakkında dürüstçe konuşma olasılığı yüksektir. Çocuğunuza arkadaşları ve arkadaşlarının kararları konusunda neler düşündüğünü, birlikte neler yaptıklarını, arkadaşlarının içki, sigara kullanıp kullanmadığını ve eğer öyleyse kendisinin bu konuda ne düşündüğünü, onlara katılması için baskı altında kalıp kalmadığını da sorabilirsiniz.
Arkadaşları ile tanışın
Ergen çocuğunuzun arkadaşları ile tanışmak ve onları daha fazla tanıyabilmek için çaba gösterin. Arkadaşları çocuğunuzu evinizden almaya geldiklerinde onları kapıda karşılayın ve birkaç dakika sohbet edin. Evinizi çocuğunuzun arkadaşlarının rahatça zaman geçirebilecekleri bir ortama dönüştürün, bu onlar için ekstra yiyecek alma ve film kiralama gibi masraflar yapmanızı gerektirse de!
Çemberin içinde yer alın
Ergen çocuğunuz dışarı çıkarken, nereye ve kimle gittiğini bilin. Çocuğunuz bir partiye gidiyorsa, telefon numarasını alın ve sorumlu bir yetişkinin bulunmasını sağlamak amacıyla önceden arayın. Bu yetişkine partide alkol olup olmayacağını, partinin ne zaman başlayıp biteceğini ve kimlerin katılacağını sorun. Kendinizi rahat hissetmiyorsanız çocuğunuzun bu partiye gitmesine izin vermeyin. Belki çocuğunuz bundan dolayı öfkelenecek ve utanacaktır ama en önemlisi güvende olacaktır! Böyle durumlarda çocuğunuza cazip gelebilecek sinemaya gitmek ya da bir arkadaşını davet etmek gibi başka seçenekler sunun.
Onun için bir güvence olun
Çocuğunuzun herhangi bir yerdeyken, herhangi bir nedenden dolayı rahatsızlık duyduğunda her zaman sizi arayabileceğini ve o ortamdan ayrılması için yardımcı olacağınızı ve hiçbir soru sormayacağınızı bilmesini sağlayın. Unutmayın sizin önceliğiniz çocuğunuzun güvenliği.
Nedenleri iyi belirleyin
Arkadaşlarını beğenmemeniz halinde öncelikle bunun nedenlerini belirleyin. Milliyet, din ya da cinsel tercihleri gibi nedenlerle çocuğunuzu arkadaş çevresinden ayırmak doğru değildir. Aynı şekilde arkadaşının saçını, giyimini ya da müzik zevkini beğenmemeniz de geçerli bir neden olamaz. Unutmayın ki, ergen çocuğunuza insanları dış görünüşüne göre yargılamaması gerektiğini öğreten de sizsiniz ve bu öğrettiklerinizi hayata geçirmeye çalışmasından dolayı gurur duymalısınız.
Yanlışları asla onaylamayın
Diğer yandan ergen çocuğunuzu herhangi bir şekilde tehlikeye sokacak şeyler (içki, sigara ya da uyuşturucu kullanımı gibi) yapan arkadaşlarını onaylamamak en doğal hakkınız ve görevinizdir. Araştırmalar madde kullanan ergenlerin aynı şeyleri yapan arkadaşlar edinme olasılığının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tehlikeli alışkanlıklar ise çocuğunuzun sağlığı, okulu ya da kanunlarla ilgili sorunlar yaşamasına neden olabilir.
Son kararı yine o verecektir
Nihai olarak “sağlıksız” arkadaş grubundan ayrılma kararını çocuğunuz verecektir. Belirli kişilerle görüşmesini yasaklamanın uzun vadede yararlı olmadığı ve çocuğu yalan söylemeye ya da gizli gizli görüşmeye teşvik edebildiği bilinmektedir. Dolayısıyla yasaklamak yerine çocuğunuzla konuşun ve bu arkadaşları ile neden birlikte olmak istediğini anlamaya çalışın.
Yardımcı olduğunuzu bilsin
Endişelerinizi kendisine açıklayın ve çocuğunuzun eleştirel düşünmesini sağlamak için yargılayıcı olmadan sorular sorun. Her şeyden önemlisi, sizin her zaman yanında olacağınızı ve hata yapmaması ve tehlikelerden uzak kalması için ona yardımcı olmaya çalıştığınızı bilmesini sağlayın.
Gerekirse destek alın
Ergen çocuğunuzun arkadaş grubu ile ilgili endişeleriniz varsa ve ne yapacağınızı bilemiyorsanız bir uzmandan yardım alın. Bazen anne-baba ve ergen çocuk arasındaki çatışmalar aile dışından tarafsız bir kişinin yardımı ile kolaylıkla çözümlenebilmektedir.
İyilerin değerini bilin
Sonuçta arkadaşların ergenler için çok önemli olduğunu ve birbirlerini olumlu yönde etkileyebileceklerini de unutmamalısınız. Arkadaşlar birbirlerine destek olmak ve anlayış göstermek haricinde derslerde, sporda ve diğer faaliyetlerde başarılı olma yönünde olumlu “arkadaş baskısı” da uygulayabilirler. Ayrıca sizin çocuğunuzun da arkadaşları üzerinde olumlu etkilere yol açabileceğini de aklınızda bulundurun.