Mutluluk Az-Çok Kalbe Zarar

Kalp sağlığı için gizli rakamlar açıklandı, çay kalbe yararlı kahve zararsız, ameliyatlarda başarı yükseldi, 7 saatten az uykuyu kalp sevmiyor ve aşırı mutluluk da kalbe zarar verebilir!

——-

Mutluluk az ya da çok kalbe zarar veriyor. Bu ilginç açıklama Türk Kardiyoloji Derneği’nin (TKD) 32. Uluslararası Katılımlı Türk Kardiyoloji Kongresi’nde yapıldı. Ayrıca bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre; Avrupa ülkelerine göre Türkiye’de kalp krizi erkek ve kadınlarda 10 yıl daha erken ortaya çıkıyor.

Avrupa’ya göre kalbimiz 10 yıl önce yaşlanıyor!

Kalp için 9 risk faktörü; kolesterol yüksekliği, sigara, diyabet, hipertansiyon, karın tipi şişmanlık, psiko-sosyal stres, kötü beslenme, fiziksel hareketsizlik ve alkol ilk kalp krizi için riskin yüzde 90’ından fazlasından sorumludur. Bunlar önlenebilir veya düzeltilebilir durumlardır. Avrupa ülkelerine göre Türkiye’de kalp krizi erkek ve kadınlarda 10 yıl daha erken ortaya çıkmaktadır. Avrupa’da erkeklerde 55, kadınlarda 65 yaşında yoğunlaşan kalp krizi ile hastaneye yatışlar, Türkiye’de erkeklerde 45-55, kadınlarda 55-65 yaşlarında zirve yapıyor. Bu yüzden her bireyin kalp damar hastalığına yakalanmadan en az 65 yaşına gelmelidir.

Sağlıklı kalmanın şifresi bu rakamlarda gizli

0: Sıfır sigara hedefi

5: Günde 5 porsiyon sebze ve meyve tüketimi

30: Günlük 30 dakika orta şiddette egzersiz

140: Kan basıncı 140 mmHg’nın altında tutulması

5: Total kolesterol 5 mmol/dL’nin (190 mg/dL) altında olması

3: LDL kolesterol 3 mmol/dL’nin (115 mg/dL) altında olması

0: Sıfır fazla kilo hedefi

0: Sıfır diyabet hedefi

Çay kalbe yararlı, kahve zararsız

Kahve ve çay dünyada en çok tüketilen iki içecektir. Kahve ve çay tüketiminin kalp ve damar sağlığına yararı tartışmalıdır. Çalışmaların çoğu kahve ile yapılmıştır. Kahve bazı çalışmalarda kalp damar sağlığı için yararlı bulunurken, bazılarında yararsız bulunmuştur. Ancak çay ile ilgili çalışma azdır. American Journal of Medicine adlı dergide, çay ve kahve ile ilgili yeni yayınlanan bir çalışmada önemli bilgilere yer verildi. Çalışmada yaklaşık 6 bin 500 kişi 5 yıl takip edildi. Çalışma sonuçlarına göre; düzenli olarak günde en az bir bardak çay içenlerde kalp ve damar hastalığının daha az görüldüğü tespit edildi. Düzenli olarak günde en az bir bardak kahve içmenin ise kalp damar sağlığına bir yararı tespit edilmedi. Ancak kahvenin zararlı olduğu da söylenmedi. Çalışma sonuçlarına göre çay içmek yararlıdır, kahve içmek güvenlidir ancak yararlı değildir. Çayın yararının içerdiği flavonoidlere bağlı olduğu düşünülmektedir.

Kalp kapağı hastalarında ameliyatsız yöntemler daha etkili

Bozulmuş ya da yeteri kadar görev yapamayan kalp kapaklarının değişiminde yaklaşık 50 yıldır açık kalp cerrahisi kullanılmaktadır. Hem açık kalp ameliyatının var olan risklerinden dolayı hem de bazı hastaların ameliyata alınamaması nedeniyle uzun zamandır anjiyo benzeri yöntemlerle kalp kapaklarını değiştirmek için araştırmalar yapılmaya başlandı. Bu alanda özellikle ileri yaşta görülen aort kapağı darlığında ameliyatsız yöntemlerde çok önemli ilerlemeler elde edildi. Transkateter aort kapak yerleştirilmesi ya da kısaca TAVI olarak isimlendirilen bu yöntem, başlangıçta sadece açık kalp cerrahisi yapılamayan aort darlığı hastalarına uygulandı. Buradan elde edilen başarılı sonuçlarla beraber, önce açık kalp cerrahisi için yüksek riskli hastalarda cerrahi ile karşılaştırmalı çalışmalar yapıldı. Bu çalışmalarda en az cerrahi kadar başarılı sonuçların görülmesi üzerine açık cerrahi için yüksek riskli hastalarda da uygulanmaya başlandı. TAVI yöntemiyle aort kapağı değiştirilmesi tıp tarihinde çok önemli bir keşif olarak kabul edilmektedir.

Aşırı mutluluk da kalbe zarar verebilir

Birkaç ay öncesine kadar Takotsubo sendromuna sadece stres ve üzüntü oluşturan negatif duygusal koşulların zemin hazırladığı kabul edilirken ve hatta bu nedenle kırık kalp sendromu olarak tanımlanırken; European Heart Journal Dergisinde yayınlanan bir araştırmanın sonuçları çok mutlu ve eğlenceli olayların da benzer bulgularla Takotsubo sendromuna yol açabildiğini göstermiştir. Kırık kalp sendromu tanısı alan 485 hastanın yüzde 96’sında aşırı üzüntü veya stres tetikleyici etkenken, 20 hastada yani yaklaşık yüzde 4’ünde aşırı sevinç ve mutluluk bu sendromu tetiklemiştir. Araştırmacılar aşırı mutluluk ve sevinçle tetiklenen bu durumu mutlu kalp sendromu olarak adlandırmışlardır. Mutlu kalp sendromunda doğum günü partisi, evlilik, torun sahibi olma, spor galibiyetleri gibi mutluluk verici olaylar süreci tetiklemiştir. Mutlu kalp sendromu ve kırık kalp sendromu benzer bulgularla seyretmektedir. Aslında stres ve üzüntü gibi negatif duygusal durumlarla karşılaştırıldığında, mutlulukla yani pozitif duygusal durumlarla tetiklenen Takatsubo sendromu oranı oldukça düşüktür. Ancak burada dikkat çeken nokta hem aşırı heyecan ve mutluluk hem de aşırı üzüntü durumlarında sinir sisteminin benzer tepki verdiği ve benzer stres hormonları salgıladığıdır. Yani hem ani ve aşırı üzüntü hem de ani ve aşırı mutluluk kalbe zarar verebilmektedir.

Kalp sağlığı için 7 saatten az uyumayın

Yapılan çalışmalar uyku süresindeki kısalmanın kalp hastalığı da dahil olmak üzere birçok sağlık problemine yol açabildiğini göstermiştir. Uyku süresinin 7 saatten kısa olması kalp hastalığı ve ölüm riskini artırmakta bunun yanı sıra kalp hastalığı için risk faktörü olan diyabet, hipertansiyon oranlarında da artışa neden olmaktadır. Ayrıca depresyon, ağrı ve dikkat eksikliği de yapabilmektedir. Uyku süresi aynı zamanda inme ile de ilişkilidir. Uyku süresinin 7 saatten az olmasının zararlı olduğu bilim dünyası tarafından artık kabul edilmektedir.

Yüz, kol, bacak veya vücudun bir yarısında uyuşukluk veya güç kaybı; bir veya iki gözde görme kaybı veya azalması; konuşma kaybı, konuşmada veya konuşulanları anlamada güçlük; bir neden yokken şiddetli ve ani baş ağrısı, yürümede dengesizlik gibi şikayetler gelişirse hızlıca en yakın hastaneye başvurulmalıdır. Sigara, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, kilo fazlalığı inme oluşumu riskini de artırır. Bu risk faktörleri haricinde ayrıca atriyal fibrilasyon adını verilen kalpteki bir ritim problemi de inmeye neden olabilmektedir.

Kalp dostu beslenmenin 7 yolu

1- Tuz tüketimini günde 5 gramın altında tutun. Ülkemizde ekmekten alınan tuz miktarının fazla olduğunu unutmayın.

2- Günde 30-45 gram lif tüketin. Liften zengin gıdalar ve tam tahıllı gıdaları tüketmenin kan şekerini ve kötü kolesterolü düşürdüğü gösterilmiştir.

3- Günde 2-3 porsiyon (en az 200 gr) meyve tüketin. İçerdiği kalori ve şeker nedeniyle kilo sorunu olanların ve şeker hastalarının tüketilen miktarda dikkatli olması gerekir. Burada meyve suyu değil lif içeren meyvenin kendisinin tüketilmesi esastır.

4- Günde 2-3 porsiyon (en az 200 gr üzeri) sebze tüketin.

5- Haftada 1-2 kez balık tüketin.

6- Katı ve hayvansal yağlardan uzak durun, bunların yerine zeytinyağı başta olmak üzere bitkisel sıvı yağları tüketmeyi tercih edin.

7- Bu beslenmeyi desteklemek için haftada en az 3 gün (tercihen her gün) 45 dakika tempolu yürüyün.

Kalp hastalıklarında ameliyatların yerini girişimsel işlemler alıyor

2003 yılında uygulamaya giren ilaç kaplı stentler, stent sonrası daralma oranlarını yüzde 30’lardan yüzde 15’lere kadar düşürdü. Ayrıca ilaç kaplı stentlerde çok önemli değişimler göstererek 3. kuşak ilaç kaplı stentlere sahip olundu. Bu stentlerin avantajı çatallanma yerlerindeki tıkanıklara, çok kıvrımlı damarlardaki darlıklara, kireçli damarlara, ayrıca daha küçük damarlara stent uygulamasına fırsat vermesidir. Ayrıca bu yeni stentlerle tekrar damar tıkanıklığı yüzde 10 seviyelerine düşürdü. Son 4 yıldır kullanılan eriyen stentler, damarı açtıktan 2 yıl gibi bir zamanda damarda tümüyle eriyip yok olmakta, hasta stentsiz hale gelmektedir. Yine stent uygulaması sırasında kullanıma giren damar içi ultrasound ve ışıklı görüntüleme teknikleriyle çok daha mükemmel sonuçlar alınıyor. Bu gelişmelere son yıllarda tel, kateter ve balon alanlarındaki teknolojik ilerlemeler eklenince daha önce bypass önerilen tıkanıklıklar stent ile açılmaya başlandı.