Oruç Kalp İçin Risk mi

Oruç tutan ya da tutmayan sıcağa maruz kalan kalp hastaları için hayati önem taşır. Normal sağlıklı kişilerde oruç tutmak kardiyovasküler riski artırmaz hatta bazı çalışmalarda kötü kolesterolde düşme, iyi kolesterolde artış, bel çevresinde azalma gibi kardiyovasküler risk üzerine olumlu etkileri vardır.

Prof. Dr. Mustafa Kemal Erol

Türk Kardiyoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi

Oruç ile kalp hastaları için uzun yaz günlerinde sıcağın etkisi ve su alamama durumunda önemli sağlık sorunları yaşayabilir. Yaz aylarının gelmesi ile birlikte artan sıcaklar ve nem, kalp hastaları için ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilir.

Sıcak Havalarda Kalbin İş Yükü Artıyor

Sıcak havalarda vücut ısısını sabit tutmak için kalbin görev ve aktif rolü  vardır. Normalde insan vücut ısısı 36,5-37 santigrat derecedir. Dış ısı ne olursa olsun bu ısı sabit tutulur. Normal vücut fonksiyonları için bu gereklidir. Vücut ısısını korumak için deri damarları termostat gibi görev yapar, aşırı sıcaklarda deri damarları genişleyerek terlemeye, böylelikle ısı kaybına neden olarak vücut ısısını sabit tutmaya çalışır. Vücudumuzda bütün bunlar olurken kalbimiz de, genişlemiş deri damarlarına kanı pompalamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır, kalp atım sayısı artar yani aşırı sıcaklarda kalbin iş yükü daha fazla çoğalır.

Aşırı Terleme Ciddi Risk

Sıcak havalar aşırı terlemeye bu da vücudun su ve tuz kaybetmesine sebep olur. Vücudun su ve tuz kaybetmesi elektrolit kaybı aritmilere yatkınlığı artırır. Sıcakların sebep olduğu bu etkiler sağlıklı bireyler tarafından rahatlıkla tolere edilebilir ancak kalp hastalığı olanlarda aşırı su ve tuz kaybetmek önemli sorunlara neden olabilir. Uzun ve sıcak yaz günlerinde bir yandan aşırı terleme ile su ve tuz kaybı olurken oruçlu olma nedeni ile ağızdan da  kaybedilen su ve tuzun alınamaması kan elektrolit bozukluğu ve sıvı kısmının azalmasını daha da ağırlaştırabilir. Kanın sıvı akışkan kısmında azalma ve pıhtılaşma eğilimi daha belirgin olur. Kan elektrolit dengesinin bozulması ritim bozukluğuna, akışkanlığın azalması ve kalp hızında artış, tansiyonda dalgalanmalar kalp krizi riskinde artışa neden olabilir.

Kalp İlaçları Yazın Tekrar Düzenlenmeli

Kalp rahatsızlığı olan hastaların kullandığı ilaçlar da sıcak havalarda ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir. Örneğin hipertansiyon ve kalp yetersizliği hastalarının tedavisinde kullandığımız diüretik ilaçlar da sıcak havalarda sorun teşekkül edebilir. Bu ilaçlar idrar söktürücü olarak bilinir ve idrardan su ve tuz atımını artırarak etki yapar. Yaz aylarında artan terlemeye bu ilaçların neden olacağı sıvı kaybı eklendiğinde vücut su-tuz dengesinde bozulma ve olumsuz etkiler oluşabilir. Yine kalp hastalarında sıkça kullanmakta olduğumuz bazı beta bloker ilaçlar deri damarlarında genişlemeyi ve kalp hızında artışı baskılayarak sıcak havalarda vücuttaki fizyolojik değişiklikleri baskılayabilir. Dolayısı ile mevcut kalp hastalarının yaz sezonu başında kardiyolojik kontrollerini ve ilaç düzenlerini yaptırmaları gerekir.

Oruç Tutmadan Önce Kardiyoloji Uzmanının Onayını Alın

Bazı çalışmalarda oruç tutmanın kötü kolesterolde düşmeye, iyi kolesterolde artışa, bel çevresinde azalmaya destek olduğu yani kardiyovasküler riskler üzerine olumlu etkiler yaptığı gösterilmiştir. Ancak bunlar normal insanlar için geçerlidir. Stabil durumdaki kalp hastaları orucu tolere edebilir ancak kalp hastaları uzun yaz günlerinde sıcağın etkisine ilaveten orucun vermiş olduğu su alamama durumunda önemli sağlık sorunları yaşayabilir. Kullanılan ilaçlar da uzun açlık ve susuzluk döneminde sorun teşekkül edebilir. Bu nedenle kalp hastaları oruç tutmadan önce mutlaka kardiyoloji uzmanının onayını almalıdır. Gerekli ilaç ayarlamaları yapılmalıdır. Durumu stabil olmayan kalp hastaları oruç tutmamalıdır.

Yazın Bu Önlemleri Almayı İhmal Etmeyin

Açık renk terletmeyen kıyafetler giyilmesi, güneşin dik olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi ve ilaçların yaz mevsimine göre ayarlatılması gerekir.