Yeniden Yürümek İçin Yapay Zekâ ve Robotik Destek

Dünyada her yıl yaklaşık 12 milyon kişi inme geçiriyor; inme geçirmiş yaklaşık 94 milyon kişi ise hastalığın etkileriyle yaşamını sürdürüyor. Bu büyük sağlık sorununa teknoloji destekli bir çözüm geliştirmek üzere hayata geçirilen HYDROTHERABOTS projesi, yapay zekâ ve robotik sistemlerle hastaların yeniden yürüme sürecini daha güvenli, ölçülebilir ve kişiye özel hâle getirmeyi hedefliyor.

—

TED Üniversitesi, projenin yapay zekâ, veri analizi ve sanal gerçeklik çalışmalarında öncü rol üstleniyor. Ekim 2025’te başlayan ve 24 ay sürecek proje, hidroterapi yöntemlerini robotik sistemler ve yapay zekâyla bir araya getiriyor. Türkiye-Katar uluslararası iş birliği kapsamında TÜBİTAK 1071 Programı ile Katar Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Konseyi tarafından desteklenen HYDROTHERABOTS, toplam 24 milyon TL bütçeye sahip.

Suyun içinde hastanın hareketlerine uyum sağlayan robot

Proje kapsamında kara ve su ortamında kullanılabilecek robotik yürüteçler geliştiriliyor. Sistem, hastayı pasif biçimde taşımak yerine sensörler aracılığıyla hareketlerini izleyecek; ihtiyaç duyulan anda destek veya direnç sağlayacak.

Hareket, kas ve beyin aktivitesi, kalp atış hızı, solunum ve görev performansı gibi veriler eş zamanlı olarak değerlendirilecek. Yapay zekâ modelleri, bu verilerden yararlanarak her hastanın programının kendi gelişimine göre uyarlanmasına yardımcı olacak.

TED Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı ve TEDÜ proje yürütücüsü Prof. Dr. Gökçe Nur Yılmaz, ekip olarak hareket, kas ve beyin aktivitesi gibi farklı sensörlerden elde edilen verileri birlikte analiz ettiklerini ifade etti. Bu verilerden hastanın gelişimini gösterecek ölçütler oluşturduklarını belirten Yılmaz, kişiye özel yapay zekâ modellerinin önemine dikkat çekti.

Dört farklı tedavi yaklaşımı karşılaştırılacak

Çalışmada robot destekli hidroterapi, karada robot destekli yürüme eğitimi, geleneksel hidroterapi ve standart kara terapisi karşılaştırılacak. Hastaların gelişimi hem klinik değerlendirme ölçekleriyle hem de sensörlerden elde edilen verilerle takip edilecek. Böylece farklı yöntemlerin yürüme becerileri üzerindeki etkisi bilimsel olarak değerlendirilecek.