Anne Sütü Faydaları

Anne sütü alan bebekler su dahil başka hiçbir ek besine gereksinim duymaz. Bu dönemde en ideal olan beslenme biçimi sadece anne sütü ile olan doğal beslenmedir.

Dr. Ü. Özlem Özsoy Yolcu

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Sadece anne sütü ile ilk altı ay beslenen bebeklerde enfeksiyon ve diğer hastalıkların görülme sıklığı azalır. Beyin gelişimi çok daha iyi olur.

Anne sütü bebekler için en mükemmel besin, türe özgü bir salgıdır. Başka hiçbir besin maddesi anne sütünün bebeğe sağladığı faydaları sağlamaz. Bu nedenle mümkünse emzirmeye iki yaşına kadar devam edilebilir. Ancak altı aydan sonra yavaş yavaş ek gıdalara geçilebilir. Anne sütü, inek sütü veya inek sütünden yapılan formül sütlerden çok daha kolay sindirilebilir.

Anne sütünün içeriği bebeğin gereksinimlerine göre düzenlenir. Steril, ısıtmaya gerek yoktur, her zaman taze ve ücretsizdir. Enfeksiyondan koruyucu etmen, hormon, büyüme faktörleri ve sindirime yardımcı (örneğin yağ sindirimi için lipaz) aktif enzimler içerir.

Anne sütünde bulunan demir-çinko gibi elementlerin emilimleri çok daha kolaydır. Bebeğin kendi bağışıklık sisteminin gelişmesini hızlandırır ve alerjik hastalıklar daha az görülür. Anne sütü mekonyumun (bebeğin ilk dışkısı) daha kolay çıkmasına yardımcı olur ve solunum yolu, mide ve bağırsak sistemi enfeksiyon riskini en aza indirir. Orta kulak iltihabı olasılığı daha azdır. Emzirmenin, çene ve diş gelişiminde de çok önemli bir rolü vardır. Anne sütü bazı kronik hastalıkların oluşum riskini azalttığı gibi (tip l diabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi), sadece anne sütü alan bebeklerin daha az alerjik olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine de katkısı büyüktür. Yapılan çalışmalarda anne sütü ile beslenen bebeklerin ortalama IQ puanları daha iyi bulunmuştur. Emzirme sırasındaki tensel temas anne ve bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirmesi açısından çok önemlidir. Özellikle premature bebeklerde bu bedensel temastan yoksun bebeklerin ölme olasılığının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Üstelik anne sütü doğal bir ağrı kesici ve sakinleştiricidir. Emzirmek bebeği sakinleştirir, daha rahat kolay ve uzun sure uyumasını sağlar. Emzirmek sadece bebeğe değil anneye de faydalıdır. Örneğin anne rahminin eski hale dönmesine yardımcı olur ve doğum sonrası anneyi aşırı kan kaybından korur. Emziren kadınlarda meme kanseri, over(yumurtalık) kanseri daha az sıklıkta rastlanır.

MAMA SEÇİMİNDE BİLİNÇLİ OLMAK GEREKİR

Anne sütü ile beslenmenin yetersiz olduğu durumlarda inek sütünden imal edilmiş ve içeriği anne sütüne benzeyecek şekilde değiştirilmiş formül sür olarak adlandırılan besinler kullanılabilir. Bu tip beslenmeye yapay beslenme ya da biberon ile beslenme denilmektedir.

Mama seçilirken proteinlerin, yağların, şekerin, sodyum ve diğer elementlerin miktarlarının anne sütünün içeriğine en yakın olanı tercih edilmelidir. Süte alerjisi olan ve metabolik sorunları olan bebekler için de özel mamalar piyasada mevcuttur. Mama alırken son kullanım tarihleri ve kutunun bir hasar görüp görmediği ayrıca tarım bakanlığından onaylı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Bunun yanı sıra organik tarım ile üretilmiş besinlerden üretilmiş olması tercih edilmelidir. Mama seçerken bebeğin ayına uygun mamayı tercih etmek gerekir. Mamanın içerisine kalorisini arttırmak, tadını güzelleştirmek için şeker veya benzeri maddeler koymak doğru değildir. Ayrıca mamayı üretici firmanın kutu üzerinde belirttiği oranlarda ve şekilde kullanmak gerekir. Zira bebeğin daha fazla kilo alması veya başka nedenlerle suyu az koyup mamayı az koymak gibi uygulamalar bebekte sindirim ve dışkılama sorunlarına yol açar bebekte çeşitli metabolik sorunlar (aşırı tuz yüklemesi gibi)yaratabilir.

Mama hazırlanmaya başlamadan önce eller iyice temizlenmelidir. Kuru mama kutularını açarken kullanacağımız açacağın temiz ve keskin olması önemlidir. Beslenme işlemi için kullandığınız bütün gereçler bu iş için ayrılmış bir kabın içinde fırça, deterjan ve sıcak suyla yıkanmalı, deterjanın tamamen arındığından emin oluncaya kadar durulandıktan sonra kurulanmalıdır. İlk defa kullanacağımız gereçler kaynatılmalıdır. Her bebek için ideal mama farklı olabilir. Kullandığınız mama çocukta herhangi bir huzursuzluk, kusma karın ağrısı gibi şikayetlere sebebiyet vermemeli, bebeğinizin normal dışkı kıvamında anormal bir değişiklik yani aşırı katılaşma yada cıvıklaşmaya neden olmamalıdır. Günlük beklenilen kilo artışında eksiklik yada aşırı fazlalık yapmamalıdır. Bebeğimizde alerjik bir reaksiyona neden olmamalıdır.

Anne sütü almayan bebeklerde hastalık riski daha yüksek olduğu için bu mamaların hazırlanması özel bir titizlik ister. Hazırlandıktan sonra artan mama tekrar bebeğe verilmemelidir. İlk altı ayda mamaların hazırlanmasında kaynatılmış ve soğutulmuş ılık su kullanılmalıdır. Tekrar tekrar kaynatılan suda sodyum (tuz) düzeyinin yükselebileceğinden taze su kullanmaya özen gösterilmelidir.