google.com, pub-2571312230047356, DIRECT,f08c47fec0942fa0

Bebekte İşitme Kaybı

Bebekte İşitme Kaybı

Bebek-çocukluk çağında işitme kayıpları, konuşma yeteneğini azalttır. Ayrıca duygusal ve sosyal gelişim üzerinde de olumsuz etkilere neden olur.

Uz. Dr. Haldun Şan
Kulak-Burun-Boğaz Uzmanı

Her bin bebekten 3’ü ülkemizde ileri derecede işitme kaybı ile doğmaktadır. Çocukluk döneminde geçirilen hastalıklar, kazalar, kulak enfeksiyonları ve kullanılan bazı ilaçlar nedeniyle bu oran binde 6’ ya kadar yükselme gösterir.

Zamanında müdahale edilmeyen işitme kayıpları çocuğun ileriki yaşlarında pek çok zorluğu beraberinde getirir. Gelişmiş ülkelerde rutin olarak her yeni doğan çocuk için özel işitme testleri uygulanır.

Türkiye’de doğuştan işitme kaybına ortalama olarak 3 yaş civarında tanı konmaktadır. İşitme engeli ve erken teşhis yöntemleri hakkındaki bilgi yetersizliği ve erken tanı sağlayan teknolojilerin yaygın olmaması teşhis yaşını geciktirmektedir.

Çocuklarda işitme kaybı sessiz ve gizli bir engeldir

İşitme ve buna bağlı olarak konuşma, kişinin çevresi ile ilişkisini düzenlemesini; zeka, ruhsal, sosyal ve kültürel gelişimini çok yakından etkileyen önemli fonksiyonlardır. Oluşum ve gelişim bakımından birbiriyle iç içe geçmiş görünen bu işlevlerden birinin bozukluğu veya yokluğunda diğeri de bundan etkilenmektedir. İşitmesiz konuşma olmayacağı gibi, konuşma olmaksızın işitmenin gelişmesi mümkün değildir. Çocuklar, özellikle bebekler iyi duyamadıklarını söyleyemezler. Fark edilip düzeltilmezse konuşmada gecikmeye, sosyal ve duygusal sorunlara ve okul başarısızlığa yol açar. Tanı geciktikçe olumsuz etkiler de fazlalaşır.

Çocukta konuşma ve lisan gelişimi doğumdan hemen sonra başlayarak erişkin yaşlara kadar devam eden bir süreçtir. Hayatın ilk dönemlerinde (3-6 ay arası) içgüdüsel olarak ortaya çıkan sesler lisanın ilk basit ifadelerini oluşturur. O halde bebeklerde işitmenin gelişimi refleks ve şuurlu işitme dönemleri olarak başlıca 2 devrede tamamlanır:

1. Refleks işitme dönemi: Doğumu takiben ilk 6 ayı kapsayan süredir.

2. Bilinçli işitme dönemi: Bu dönem bebeklerde 7. aydan itibaren başlar.

İşitme Kayıplarında Belirti Ve Bulgular

Yenidoğan, bebek veya çocukta işitme kaybının varlığı öncelikle annenin dikkatini çekecektir. Eğer annenin ilk çocuğu normal gelişim göstermişse, yeni çocuğundaki kaybı çok erkenden fark edebilir.

İşitme kaybı olan bebekte dikkati çeken bulgu ve unsurlar şöyledir:

– Bebek normal görünümde olmasına rağmen gürültüye uyanmaz ancak yanına yaklaşınca irkilir.

– Radyo, TV ve müzik seti gibi güncel seslere karşı ilgisizdir. Kamyon, uçak sesi gibi kaba gürültülerden korkar.

– 6 aylık olmasına rağmen harf-hece söylemez, manasız mırıldanır. Annenin çağrısına cevap vermez, uzanmaz.

– Annenin el çırpmasına, fincanları birbirine vurup ses çıkarmasına ilgi göstermez.

– 1 yaşında manasız sesleri bırakır, hiç ses çıkarmaz. Bazen mimikler ve yavaş hareketler yapar.

– Çocuk l.5 yaşa kadar çevresindekileri izleyerek süzer. Yüzlerine bakar sonra ondan da vazgeçer.

– Çocuğun çıkardığı ses bazen bir kelimeye (ae, ae, baba) benzeyebilirse de bu tamamen tesadüfidir ve sonra kaybolur. Aile başlangıçta çocuğun önce konuşup sonra konuşma kaybı olduğu şeklinde yorumlar.

İşitme Kayıplarının Belirlenmesi

Doğum öncesi faktörler:

1. Anne-babanın akraba evliliği yapmış olması

2. Ailede işitme kaybı öyküsünün bulunması

3. Annenin gebelik süresince kızamıkçık, frengi vs. gibi enfeksiyon hastalıklarına maruz kalması

4. Hamilelikte annenin özellikle kulağa zararlı (ototoksik) ilaç kullanması

Doğum sonrası faktörler:

1. Bebekte yüz, beden, cilt vs. bir anomalinin varlığı(Yarık damak-dudak, kulak kepçesinin olmaması vb.)

2. Doğum ağırlığının 1500 gr. altında olması,

3. Bilirubin (sarılık) seviyesinin toksik sınırı aşması (20mg/100ml veya daha yüksek)

4. Doğum hikayesi ( Doğumda aşırı morarma, kan uyuşmazlığı, sezeryan ile doğum, ototoksik ilaç kullanımı vs.)

5. Konvülziyon

6. Bakteriyel menenjit

İşitme Kaybının Çocuğa Etkileri

1. Konuşma ve lisan gecikmelerine yol açar.

2. Lisan bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve akademik başarısızlıkla sonlanır.

3. İletişimde çekilen güçlükler sosyal alanda ve kendine güvende eksikliğe neden olur.

4. Mesleki seçim olasılıklarını olumsuz yönde etkiler.

İşitme kaybının tespit edilmesi ve zamanında uygun cihaz uygulanması şarttır İşitsel sisteme ait sinirsel yapının gelişmesi, tamamen sürekli uyarıma bağlıdır. Belli yaştan sonra yeteneklerin algılanma özelliklerinin durması, işitme kayıplı çocuklarda erken tanı ve tedavinin önemini açıkça ortaya koyar.

İşitme kayıpları günümüzde meydana geldiği döneme göre:

a) Prelingual (dil öğrenimi öncesi); 2-3 yaşa kadar

b) Perlingual (dil öğrenimi sırasında); 2-6 yaş arası

c) Postlingual (dil öğrenimi sonrasında); 6 yaş ve sonrasında olarak isimlendirilir.

Prelingual işitme kaybı

1. Doğuştan işitme kaybı olan bir çocuk, doğal ve yeterli bir konuşma geliştiremez.

2. İşitme düzeyi ne kadar iyi ise konuşma o kadar iyi olur ve kolay gelişir.

3. Hafif ve orta derecedeki işitme kayıplarında esas olarak kelimelendirme (artikülasyon) bozukluğu ortaya çıkar.

4. Orta ve ileri derecedeki kayıplar artikülasyon, ses kalitesi ve ritimde ciddi bozukluklara neden olur.

5. İleri ve çok ileri kayıp bulunan çocuklara dokunsal duyular yoluyla konuşma öğretilebilir. Ancak konuşma normal çocuklara göre oldukça farklı olacaktır.

6. İşitme cihazı ile konuşma geliştirilebilir ve devamlılığı sağlanabilir.

Güncel yaklaşım, erken dönemde işitme cihazı deneyimi olmayan veya cihazdan yararlanamadığı düşünülen küçük yaş grubu çocuklara erken koklear implantasyon (biyonik kulak) uygulamasıdır. Erken dönemde uygulama sonucunda gerçek yaş ve lisan yaşı arasında bulunan aralık kısa zamanda kapanmakta ve normal yaşıtları yakalama şansı sözkonusu olabilmektedir.

Postlingual işitme kaybı

1. Normal işitme ile doğan bir kişi işitmesini kaybettikten sonra konuşması bozulacaktır.

2. İşitme kaybı derecesi arttıkça, konuşma bozukluğu da artar.

3. İşitme kaybının şiddeti arttıkça, konuşmada önce artikülasyon, sonra ses kalitesi ve ritim bozulur.

4. İleri derece işitme kaybı ne kadar uzun süreliyse konuşma bozukluğu o kadar fazla olur.

5. Ani işitme kaybında konuşma bozukluğu hemen ortaya çıkmaz. Zaman içinde işitsel geri besleme mekanizmasının ortadan kalkmasına bağlı olarak konuşmada bozulmalar meydana gelir.

6. İşitme cihazı kullanımı ile konuşma bozukluğu engellenebilir.

İşitme kaybının derecesi işitme cihazından yararlanamayacak seviyede ise koklear implant (biyonik kulak) uygulanabilir.

İşitme testi yaptırmanın hiçbir sakıncası ya da bebeğe zararı yoktur. Daha net bir ifadeyle; işitme testi yaptırmakla hiçbir şey kaybedilmez, ancak bebekte işitme kaybı varsa erken tanı konulmasını sağlar.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.