Çocuklarda İşitmeye Dikkat!

18.01.2013
33
Çocuklarda İşitmeye Dikkat!

Çocuklarda İşitmeye DikkatDoğuştan işitme kaybı, doğumun hemen ardından yapılan işitme testiyle ortaya çıkabiliyor.  Ancak bu testin ihmal edilmesi ve sonrasında bebeğin doğru takip edilmemesi dönüşü olmayan sorunlara neden olabiliyor.  

Doç. Dr. Arif Ulubil

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı

Duyamamak aynı zamanda konuşamamayı da beraberinde getirir. Özellikle konuşmanın öğrenildiği 0- 4 yaş arasında işitme kaybının olması bu çocukların bir daha asla konuşamaması gibi ciddi sorunlar yaratabilir. İşte bu yüzden bebeklerin doğar doğmaz işitme kontrollerinin yapılması gerekir. Ayrıca bebeğin sese verdiği tepkilerin de aylara göre takip edilmesi büyük önem taşır. Çünkü işitme kontrollerinin normal çıkması o an için yeterli olsa da ilerleyen dönemlerde geçirilen bazı hastalıklar ya da travmalarda çocukta işitme kaybı oluşabilir. Her iki kulağında çok ileri derecedeki işitme kaybı erken dönemde fark edildiği takdirde ameliyatla iç kulağa yerleştirilen koklear implant cihazı ile çocuğun işitme sorunu giderilir ve doğru eğitim ile konuşmasında herhangi bir sorun yaşanmaz.

İşitme testi normal çıksa bile çocuğun günlük hareketlerini kontrol edin

Bebeklerin dünyaya geldikten hemen sonra özel bir işitme taramasından geçmeleri gerekir. Bu test birçok hastanede rutin olarak uygulanır. Eğer bu testte bir sorun çıkarsa ikinci ve üçüncü tarama testlerinin ardından ileri düzey odyolojik testler uygulanır. Erken doğum, akraba evliliği ya da sarılığın çok yüksek düzeyde olması işitmede sorun olması ihtimalini artırır. Bu nedenle risk taşıyan bebeklerde çok daha dikkatli olunması gerekir.

Özellikle 0-4 yaş arasındaki çocukları dikkatle izleyin

Her iki kulağında ileri derecede duyma problemi olan çocukların 1 yaşına kadar işitme cihazı ile seslerle uyumu sağlanır. Uygun çocuklarda 1 yaşından itibaren ise normal bir birey gibi duymalarını sağlayan koklear implant ameliyatı yapılabilir. Bu ameliyat ile kayıp iç kulak fonksiyonlarının görevini gören bir cihaz kulağa yerleştirilir. Konuşmayı öğrenmede kritik periyod kabul edilen 0- 4 yaş arasında çocukların duyamamaları konuşmayı öğrenememelerine neden olur. 5- 6 yaşına kadar hiçbir tedavi görmeyen bir çocuğun işitme engelliler okuluna gitmekten ve işaret dili öğrenmekten başka bir çaresi kalmaz.

Koklear implant işitmeyen çocukların hayata tutunmasını sağlıyor

Koklear implant tedavisinde duymayı sağlayan işlemci cihaz bir kulağın arkasından yapılan ufak bir kesinin ardından iç kulağa yerleştirilir. Ameliyattan 15 gün sonra ise işlemci aktive ediliyor ve çocuk işitme becerisi kazanabilir. Koklear implant doğuştan ya da sonradan oluşan işitme kayıplarında güvenle uygulanabilir ve sağlıklı duyma sağlar. Duyamadığı için konuşamayan çocuklar bu sayede sağlıklı yaşıtlarının seviyesini yakalayabilir, iyi bir eğitim alabilir ve meslek edinerek  hayata katılabilir.

Yanlış bilinenler tedavide geç kalınmasına neden oluyor

Halk arasında sıklıkla konuşulan “babası da geç konuşmuştu” ya da “erkek çocuk geç konuşur” gibi görüşlerin dikkate alınmaması gerekir.  Çünkü bu görüşler tedavi için geç kalınmasına sebep olabilir. Eğer çocukta konuşamama gibi bir sorun söz konusu ise önce mutlaka işitmesi kontrol edilmeli. Sonrasında ise işin psikolojik boyutu dikkate alınmalı.

Çocuklarınızın Duymasını Ve Konuşmasını Takip Edin

Doğduğunda yapılan işitme tarama testi normal çıksa bile çocukların belli dönemlerdeki işitme ve konuşma gelişimlerinin aşağıdaki bilgiler doğrultusunda değerlendirilmeleri gerekir. Aksi gözlenen durumlar da ise takip şart.

 0-3 Ay Arasında

–          Ani bir ses duyduğunda sıçramalı.

–          Onunla konuştuğunuzda susmalı veya gülmeli.

–          Sesinizi tanımalı ve ağlıyorsa susmalı.

–          Emzirilirken ses duyduğunda emme davranışını artırmalı veya azaltmalı

–          Memnuniyetini ifade eden “agu-gugu” gibi sesler çıkarmalı.

–          Farklı ihtiyaçlarını anlatmak için farklı şekilde ağlamalı.

–          Sizi gördüğünde gülmeli

 

4- 6 Ay Arasında

–          Gözlerini sesin geldiği yöne doğru çevirmeli

–          Sesinizin değişen tonuna cevap vermeli.

–          Ses çıkartan oyuncakları fark etmeli

–          Müzik dikkatini çekmeli.

–          Konuşmaya daha çok benzeyen ve içinde “p,b,m” sesleri barındıran sesler çıkartmalı.

–          Tek başına bırakıldığında veya sizinle oynarken kıkırdamalı.

–          Memnuniyetini ve şikayetini belirten sesler çıkartmalı.

 

7 – 12 Ay Arasında

–           “Ce-e” tarzı oyunlardan ve tekerlemelerden hoşlanmalı.

–          Sesin geldiği yöne dönüp bakmalı

–          “Bardak, ayakkabı, süt” gibi basit nesnelerin isimlerini tanımalı.

–          “Buraya gel.” “Biraz daha ister misin?” gibi basit isteklerinize cevap vermeye başlamalı.

–          Agulaması uzun ve kısa grup seslerden oluşmalı.

–          Dikkat çekmek için konuşma ve ağlama dışında bazı sesleri kullanmaya başlamalı.

–          Farklı konuşma seslerini taklit etmeli.

–          Çok net olmamakla beraber 1 veya 2 kelimesi olmalı. ( Baybay, mama, baba gibi.)

 

1-2 Yaş Arasında

–          Sorulduğunda vücudunun bazı bölümlerini göstermeli.

–          “Topu yuvarla”, “Bebeği öp”, “Ayakkabın nerede?” gibi basit emirleri yerine getirmeli ve basit sorunları anlamalı.

–          Basit hikayeleri, şarkıları ve tekerlemeleri dinlemeli.

–          Bir kitaptan ne olduğunu sorarak resimler gösterdiğinizde bazı nesneleri doğru olarak işaret etmeli.

–          Her ay daha fazla yeni kelime söylemeli. Örneğin 18 aylıkken 5- 20 kelimesi olmalı.

–          “Kedi nerede?”, “Bu ne” gibi 1- 2 kelimelik bazı sorular sorabilmeli.

–          2 kelimeyi yan yana kullanabilmelidir.

–          Kelimelerin başında birçok farklı ses kullanabilmelidir.

 

 2-3 Yaş Arasında

–           “Git- dur”, “içinde-üstünde”, “büyük-küçük” gibi farklılıkları anlayabilmeli.

–          “Kitabını al ve masanın üstüne koy” gibi iki bölümden oluşan istekleri yerine getirebilmeli.

–          Hemen hemen her şeyin adını söyleyebilmeli.

–          2- 3 kelimelik cümleler kullanabilmeli.

–          Bir şey istediğinde ismiyle söyleyebilmeli.

 

 3-4 Yaş Arasında

–          Başka odadan seslendiğinizde sizi duymalı.

–          Televizyonun sesini aile bireylerinin diğerleriyle aynı yükseklikte dinlemeli.

–          “Kim?”, “Neden?”, “Nasıl?” gibi basit soruları anlamalı.

–          Anaokulunda veya bir arkadaşının evinde başına gelen bir şeyi anlatabilmeli.

–          Aile fertleri dışındakiler de konuştuklarını anlayabilmeli.

–          4 veya daha fazla kelimeden oluşan cümleleri sıklıkla kullanabilmeli.

–          Heceleri ve kelimeleri tekrarlamadan kolaylıkla konuşabilmeli.

 

4- 5 Yaş Arasında

–          Kısa hikayeler dikkatini çekmeli ve hikayeyle ilgili basit sorulara cevap verebilmeli.

–          Söylenenlerin çoğunu anlayabilmeli.

–          Çıkardığı sesler diğer yaşıtlarınınki kadar net olmalı.

–          “Kitaplarımı okumayı severim.” Gibi detay veren cümleler kurabilmeli.

–          Hikaye anlatırken konuya bağlı kalabilmeli.

–          “S,L, R,V,Z,K, Ş” dışındaki bütün sesleri doğru şekilde söyleyebilmeli.

–          Diğer aile bireyleriyle aynı dil kurallarını kullanabilmeli.

 

 

 

 

YAZAR BİLGİSİ
Hergün güncellenen haberleri ve birbirinden özel yazarları ile takipçilerine çok özel bir dünyanın kapılarını aralayan SAGLİKVEYASAMDERGİSİ.com.tr, internette dergi standartlarında takipçilerine sağlıklı yaşamın renklerini sunuyor. Sağlıklı Yaşamın Pusulası’ olan www.saglikveyasamdergisi.com.tr sitesi Sağlık & Yaşam Dergisi’nin yazılı basındaki başarısının sanal ortamdaki en büyük destekçisidir.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.