Erken Menopozu Ciddiye Alın

Erken menopoz bazı tedavilerin sonucu olarak görülebileceği gibi kendiliğinden de ortaya çıkabiliyor. Kemoterapi, karın alt bölgesine uygulanan radyoterapi, yumurtalık ve rahim ameliyatları erken menopoz riskini artırıyor. Ancak çoğu kez erken menopoz durumunda, söz konusu öykülerden herhangi biri görülmeyebiliyor.

Op. Dr. Gonca Saraç

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Kadın hayatında menopoz doğal bir döngüdür. Erken menopoz ise önemli bir sağlık sorunudur. Yumurtalık rezervinin sona ermesiyle ortaya çıkan menopoz, 40 yaşından önce olması durumu erken menopoz olarak kabul edilir. 15-29 yaşlarındaki 1000 kadından birinde, 30-39 yaşlarındaki 100 kadından birinde erken menopoz görülüyor.

Kemoterapi veya karın alt bölgesine uygulanan radyoterapi, yumurtalıkları etkileyerek adetlerin kesilmesine neden olabiliyor. Kemoterapiden sonra menopoza girilip girilmeyeceği kullanılan ilaçların cinsine, dozuna ve kemoterapi alınan yaşa göre değişiklik gösteriyor. Yumurtalıkların alınması sonucu, kesin ve ani menopoz ortaya çıkıyor. Yumurtalıkların bir kısmının alınması durumunda ise rezervin azalması nedeniyle menopoza erken giriliyor. Yumurtalıkların bırakılarak rahmin alınması halinde ise adet kanaması sona eriyor; ancak vücut hormonal olarak adet dönemlerini yaşamaya devam ediyor ve yumurtalıklar, rahim damarları yönünden beslenemediğinden menopoz, normal yaştan birkaç yıl önce gerçekleşiyor.

Ayrıca bağışıklık sistemine ait bazı hastalıklar (tiroid, romatoid artrit vb.), X kromozomunun sayı ve yapısındaki bazı değişikliklerin görüldüğü kromozom hastalıkları (Turner Sendromu, Frajil X vb.) ve genetik yatkınlık menopoza neden olan diğer etkenler arasında bulunuyor.

40 yaşından önce adet düzeninde değişiklikler ortaya çıkarsa veya adetler kesilirse doktora başvurmak gerekiyor. Tanı için önce tedavi edilebilir bir sağlık problemi veya gebelik olmadığından emin olunması şart. FSH, östrojen ve AMH gibi kan testleri ile hormonal durum aydınlatılabiliyor.

Erken menopoz, kemik erimesi, kalp ve dolaşım sistemi hastalıklarına, sıcak basması, duygusal değişiklikler, vajinal kuruluk, cinsel istekte azalma gibi şikayetlere neden olabiliyor.

Erken Menopozun Tedavisi Var ı?

Yumurtalık rezervinin sona ermesiyle ortaya çıkan menopoz durumunu geriye döndürecek bir tedavi bulunmuyor. Ancak yumurtalık hormonları takviyesi ile adet görmenin devamı veya vücudun menopoza bağlı yaşlanmaya karşı korunması sağlanabiliyor. Sigara içen, pıhtılaşma bozukluğu, migren problemi yaşayanlar ile kendisinde veya ailesinde meme ve rahim kanseri öyküsü olanlarda hormon tedavisi uygulanamıyor.