Akıntı Sebebi Flora Dengesi

Kadında vajinal akıntı, kaşıntı, yanma gibi şikayetler sık yaşanır. Genellikle genital bölgede meydana gelen bakteri, virüs, mantar enfeksiyonlarından kaynaklanır.

Prof. Dr. Cihat Ünlü
Türk-Alman Jinekoloji Eğitim-Araştırma Vakfı Başk.

Çoğu kadın hayatı boyunca en az bir kere akıntı sorunuyla karşılaşır. Vajina florasında meydana gelen değişikliklere bağlı olarak enfeksiyon meydana getirir.

Enfeksiyonlara neden olan mikroorganizmaların bir kısmı cinsel yolla kişiden kişiye bulaşır. Tedavi edilmediğinde vajinal enfeksiyonlar rahatsızlık verecek şekilde tekrarlayan bir hal alabilir. Alınacak bazı basit önlemlerle vajinanın doğal dengesini korunup, enfeksiyonlara yakanlanma riski azaltılabilir.

Vajinal Flora Nedir?
Vajinal flora ağırlıklı olarak  Lactobacillus acidophilus adlı bakteriler olmak üzere bazı mikroorganizmalardan oluşan vajinanın kendi savunma mekanizmasıdır.
Vajinal flora doğum sırasında annenin florasının bebeğe geçmesi ile başlar ve yıllar içinde başta östrojen adlı hormonun vücuttaki düzeyi olmak üzere pek çok iç ve dış faktörden etkilenir. Östrojene bağlı olarak ergenlik, gebelik, menapoz sonrası gibi dönemlerde farklılık gösterir.
Lactobacillus acidophilus adlı bu yararlı bakteriler laktik asit ve hidrojen peroksit denilen maddeler üretir ve bu şekilde istenmeyen, zarar verici bakterilerle savaşacak asidik bir ortam yaratırlar. Bu dengenin bozulması vajinal enfeksiyonların gelişmesine neden olur.
Kadın üreme sağlığını korumanın en önemli basamaklarından birini genital hijyen oluşturmaktadır. Hijyenik kurallara dikkat etmek ve düzenli olarak yapılan jinekolojik kontroller, bazen herhangi bir yakınmaya neden olmadan ilerleyerek üreme sağlığını olumsuz etkileyen enfeksiyonlardan korunulmasını sağlar.

Vajinal floranın korunmasında rol oynayan faktörler;
Östrojen, (kadınlık hormonu) vajina duvarının dış tabakasını döşeyen hücrelerin kalınlaşmasını sağlar. Ergenlik dönemi öncesinde ve menopoz dönemi öncesinde östrojen salgısının yetersizliğine bağlı olarak bu tabaka ince kalır ve enfeksiyonlara yeterli direnci gösteremez. Vajinanın hafif asidik ortamı vajinada buılunan yararlı bakterilerin üremesini sağlar. Bu bakteriler fazla üretildiklerinde enfeksiyonlara yol açan mantar gibi mikroorganizmaları dengeler (kontrol altında tutar). Vajinal florada yer alan mikroorganizmalar arasındaki denge bozukluğunda bu mikroorganizmalardan biri veya birkaçı fazla çoğalarak enfeksiyonlara yol açar. Vajinal enfeksiyonlar akıntı, kaşıntı, idrar yaparken yanma ve tahriş gibi yakınmalara yol açar.

Ayrıca;
Cinsel ilişki
Sık antibiyotik kullanımı
Stres
Vajinaya uygulanan vajinal duş, sprey, pudra ve sabun, renkli tuvalet kağıdı gibi, kimyasallar içeren maddeler
Gebelik
Menopoz
Kullanılan bazı doğum kontrol yöntemleri ( prezervatif, spermisid-sperm öldürmesi amacıyla kullanılan kimyasallar)
Menstruasyon (adet kanaması)
Genital bölgenin nemli ve ıslak bırakılması
Şeker hastalığı
Çok dar ve sıkı, hava almayan iç çamaşırı, pantolon giyilmesi vajinal enfeksiyonları arttırır.

Vajinal Floranın Neden Önemlidir?
Vajen ortamında pek çok organik ve inorganik maddeler bulunmaktadır: Su, elektrolitler, endoservikal sekresyon, bezlerden salgılanan mukopolisakkaritler, kan, rahim üst kısmından gelen hücreler ve bakteriler.Vajinal mikrobik ekoloji, parazitler, bazı hormon yahut antibiyotik tedavileri ile kolayca zedelenebilen hassas bir yapıya sahiptir. Sağlıklı insan vajenine Lactobacillus türleri hükmetmektedir ki bu basiller, vücudu ürogenital enfeksiyonlara karşı korumada önemli görev yaparlar.

Bazı durumlar flora dengesinin bozulmasına neden olabilir:
Tekrar eden mikozis, hava değişimi, kandidizisi (candidiasis) kolaylaştıran hamilelik, diyabet, oral kontraseptifler, rahim içi araçlar, geniş spektrumlu antibiyotikler, kortizonlar, tampon kullanımı, prezervatif kullanımı, immün sistemi baskılayıcı ilaçlar, hava geçirmeyen iç çamaşırları, antimikotik tedavisi, sperm öldürücü ve benzeri bazı kimyasallar, parfümlü veya renkli tuvalet kağıdı kullanımı, bazı banyo- kozmetik ürünleri vs. Bu faktörler normal flora dengesini, özellikle de Döderlein basillerinin (laktobasillerin) dengesini bozabileceğinden yeni mikozis oluşumlarına ve enfeksiyonlara neden olabilirler. Enfeksiyonların semptomları kaşıntı, aşırı akıntı, yanma, acı, kuruluk olarak kendini gösterir.

Vajinal flora sağlığını nasıl koruyabiliriz?
Pamuklu çamaşır kullanın. Pamuklu çamaşırlar genital bölgenizin hava almasını ve kuru kalmasını sağlayacaktır. Vajinanın içini yıkamak amaçlı vajinal duş adı verilen ürünleri kullanmayın. Bu ürünler vajinal dengeyi bozacaktır. Vajinayı nemlendirmek amacıyla yağlı ürünler kullanmayın. Bunlar bakterilerin üremesini kolaylaştıracaktır. Vajinal hassasiyete yol açacak sabun, losyon, pudra gibi ürünler kullanmayın. Sık sık akıntı problemi yaşıyorsanız mutlaka doktorunuza başvurun. Eczanelerde Laktobasil ve östrojeni birlikte içeren reçeteli ürünler mevcuttur. Bu ürünler vajinal florayı yenilemede ve  vajinal flora dengesini koruyarak  enfeksiyonları önlemede çok etkilidir. Vajinal enfeksiyon için tedavi alıyorsanız bulgularınız iyileşse bile tedavinizi doktorunuzun önerdiği süre boyunca kullanın. Tedavi dönemi içinde cinsel ilişkide bulunmayın. Cinsel ilişki esnasında prezervatif kullanın. Mayo ya da egzersiz kıyafetleri gibi dar giysileri uzun süre kullanmayın. Vajinal enfeksiyonlar ve vajinit genital bölgede kaşıntıya neden olacaktır. Kaşımaktan kaçının. Tedaviye rağmen bulgularınız düzelmez ya da tekrar ederse doktorunuza başvurun.

Vajinal enfeksiyonların tedavisi kolay mıdır?
Vajinal enfeksiyonların tedavisinde teşhise göre ya antibiyotikler ya mantar ilaçları ya da her ikisi birlikte kullanılırlar.  Bu tedaviler vajinadaki bakteriler ve mantarları öldürürken o ortamda bulunan ve vajinayı yabancı mikroorganzimalara karşı koruyan yararlı bakterileri de öldürmektedir.  Antibiyotik veya mantar tedavisi sonrası yararlı bakteriler de öldüğü için vajina dışarıdan gelecek başka bakteri, mantar veya parazitlere karşı savunmasız durumda kalmakta ve tekrar yeni bir hastalığa yakalanma riski artmaktadır.

Peki tekrarını önleyebilir miyiz?
Vajinada yaşayan yararlı bakterilerden Lactobacillus Acidophilus her antibiyotik ve mantar tedavisi sonrası ölmektedir. Eğer antibiyotik veya mantar tedavisi sonrası bu yararlı bakterileri vajinal floraya hızla yerleştirebilirsek  hastalıkların tekrarlama sıklığını da belirgin şekilde azaltmış oluruz. Lactobacillus acidophilus içeren preparatlar var. Hatta bu preparatların içerisinde vajina hücrelerinin gelişimini sağlayacak şekilde az da olsa östrojen bulunmaktadır ki bu şekilde  ortamın daha kısa sürede toparlanmasını sağlayabiliriz.