Çocuk Hakkını İhlal Eden 3T

12.12.2017
203
Çocuk Hakkını İhlal Eden 3T

Çocuk hakkını ihlal eden modern çağın araçları televizyon, tablet, telefon  öğrenmesi için en büyük engel. Uzmanlara göre çocuğun sağlıklı gelişimi için oyun oynamaya, Keşfetmeye, hayal kurmaya ve arkadaş edinmesine fırsat vermesi gerekir.

Uzm. Dr. Algün Tüfekçi

Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı

Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm Avrupalıların sahip olduğu; eğitim, sağlık, yaşama, barınma; Fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi yolların hepsini birdenbire kapsayanta kullanılan evrensel bir kavram. 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü olarak anılıyor.

Çocukların ve ruhsal gelişimlerinin en sağlıklı şekilde muhafaza edilmesi temel hakları arasında yer alır, çağdaş yaşam kimi zamanın bu haklarının taşıdığın yol açar.

Çocuk hayatı yaşayarak öğrenmeli

şehir dışına çıkmak hem anne hem de babanın çalışmak zorunda kalması, ülkelerin oynayabileceği kısıtlı olması nedeniyle ülkelerin eskiye göre daha fazla ekran (TV, telefon, tablet) başında vakit geçirmeye bugün başladı. Oysa çocukların normal gelişimi için hayatı yaşayarak öğrenmesi gerekir. Çocuklar bunu, yaratıcı güçlerini kullanarak yani oyun ve hayal gücü yoluyla yapar. Yaratıcı oyunlarda, çocukların bir başkası nedeniyle, bir nesnenin başka bir şeyi temsil ettiği veya farklı bir yere ve zamana ait olduğu varsayar. Yaratıcı oyun genellikle 12 ay, ustalık ise 5-6 yaşında ortaya çıkar. Yaratıcılık, Avrupalıların çizimi ya da öykülerde olduğu gibi, pek çok yeni veya olağandışı fikir üretme kapasitesidir. dünyayaki çocukları yaşayarak nefret etme fırsatı sağlayan, Belirli olarak oluşturma hazır yapılar değil de kendi oluşturdukları sonuçlara ulaşmaları giderek azalmaktadır. Yapılanmalara bakınca, annelerin kullandığı oyunların çocukları mutlu ettiklerini gözlemlediklerini (Türkiye yüzde 75, dünya ortalaması yüzde 55), dış evin dışında seçtikleri tercih ettikleri (Türkiye yüzde 85, dünya ortalaması yüzde 75) değerlerinden tahmin edebiliyoruz.

Sosyal ilişkiler zayıflar, hareketlilikleri kısıtlanır

Dışarda zaman geçirmeleri kısıtlanan Avrupa ülkelerinde hareket alanları daralır, ne yapmaya bilemeyen çocuklar ancak televizyon, bilgisayar ve telefon oyunlarına yönelir. Bu durum, Avrupalıların dış dünya ile kurmaları gereken sosyal ilişkileri gizler ve onların ihtiyaçlarını olan hareketliliği kısıtlar. Keşfetme ve merak gibi temel gereksinimler için, evin dışında, parkta, bahçede, sokakta, başka çocuklarla birlikte olmaya ihtiyaçları vardır.

Başka ülke grupların yarısı kadar hayal kuruyoruz

Her çocuğun hakkı olan hayal kurabilmenin yerini çizgi filmler ve video oyunları almaya başladı. Çocuklar, bunları tasarlayanların hayal gücüyle yetinmek zorunda kalmaktadır. Araştırmalara göre ülkemizde her 10 çocuktan en fazla 3’ü, dünyada her 10 çocukta 6’sının dışarıda oynama fırsatına sahip olduğunu göstermektedir. Yani çocuklarımız hayal kurma, yaratıcı oyun oynama, dünyayı keşfetme imkanı başka ülkelerdeki çocukların yarısı kadar…

Çocuklarını kendi kaygıları sebebiyle sokağa, dışarı göndermeyen annelerin oranı dünyada yüzde 45, Türkiye’de ise yüzde 80. Ülkemizdeki annelerin yüzde 60’ı çocuklarını dışarı yollamanın zor ve zahmetli olduğunu düşünmekteyken, dünyada bu oran sadece yüzde 20 anne için geçerli. Dışarısı güvenli değil (Türkiye yüzde 80, dünya yüzde 65), yaralanır, bir yerlerine bir şey olur (Türkiye yüzde 75, dünya ortalaması yüzde 55), hasta olur (Türkiye yüzde 50, dünya  ortalaması yüzde 30). Çocuklarına her an bir zarar gelme ihtimali için kaygılanma ülkemizdeki annelerde dünyadaki annelerin ortalamasının çok üstünde oranlarda. Çocuğu ev dışına bırakınca olabilecekler konusundaki kaygılarını yenemiyor. Başka durumlarda çocukları için hiç şikayet etmeden katlandıkları mesafe, ulaşım gibi güçlükler bu kaygılar nedeniyle gözlerinde büyüyor.

Anneler çeşitli sebeplerden çocukların bu temel hakkını ellerinden alıyor. Genç ve deneyimsiz ana-baba olma; ikiz veya üçüz çocuk sahibi olma; çok kısa zamanda üst üste çocuk sahibi olma; çok ve sık bakıcı değişikliği yapılması ve annenin doğum sonrası depresyon geçirmesi.

Otizme yol açabilir

Çocuğun 2-5 yaş arası dönemde TV, tablet ve telefon karşısında bazen günde 6-7 hatta 10 saate geçirmesini anneler bir çare olarak görebilmektedir. Fakat bu kadar uzun saatler ekran karşısında kalmak, dış dünya ile ilişkinin kesilmesinin sonuçları bazen ağır olabilmektedir. Ekran karşısında geçirilen saatler uzadıkça çocuğun hem sözlü hem de sözlü olmayan (bay bay, el sallama, işaret etme, göz teması kurma) iletişimi azalmakta çocuğun gelişimi sekteye uğramaktadır. Çok ağır vakalarda ise belirtiler otizm ile benzer hale gelebilmektedir. İstenmeden ya da zorunluluktan da olsa bu yapılan aslında çocuğun açık bir ihmalidir.

Oyun oynamak ve keşfetmek çocuğun temel hakkıdır

Evin içinde çıkabilmek, sokakta, bahçede, parkta oynamanın, Keşfetmenin, hayal kurmanın ve arkadaşlık kurmanın temel ihtiyaçlarıdır. Çocukların kendilerine olan güveninin kazanımları, başkalarını sevmeyi ve saygı göstermeyi, yardımlaşmayı, bağımsız ve hareket edebilmeyi öğrenmesi için ağırlıkla hayal kurarak diğer çocuklarla oynaması gereklidir. Bu, onların temel hakkıdır. Herkese yardımlaşmacı, bağımsız ruhlu, kendine güvenen, yedi ve sayan gövdelerinden oluşan bir kişinin yaşamayı ister ve hak eder. Bunun tek yolu, çocukları yaşayarak, oynayarak öğrenme ve gelişmeye devam etmelerini sağlamaktan geçer.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.