Menopozda Kalsiyum Desteği Şart

17.10.2012
36
Menopozda Kalsiyum Desteği Şart

Op. Dr. Meltem Eğilmez CandangilHer kadın belli bir yaşa geldiğinde, yumurtalıklarının daha az kadınlık hormonu üretmeye başladığı menopoz dönemini yaşar.

Op. Dr. Meltem Eğilmez Candangil
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Gelişen tıp ve teknoloji bu dönemin kadınlar tarafından daha rahat kabul edilir ve atlatılabilir hale gelmesini sağlayacak yöntemler geliştirmiştir.  Tabii bu ancak düzenli doktor kontrolü ve tedavisiyle mümkün olabilir. Doğal olarak azalmaya başlayan hormonları kısmen yerine koymayı hedefleyen hormon replasman tedavisi, bu dönemde olabilecek riskleri en aza indirebilmekte, yaşam kalitesini artırmaktadır.

Menopoz adetlerin kesilmesi olarak tanımlanır. Ortalama menopoz yaşı Türkiye için tam olarak bilinmemektedir. Adetlerin ilk başlama yaşıyla menopoz yaşı arasında bir ilişki bulunmaz. Yüksek yerlerde yaşayan ve sigara içen kadınlarda menopoz daha erken yaşlarda başlamaktadır. Adet kanamalarının araları menopozdan 2 ile 8 yıl öncesinden uzamaya başlayabilir. Yani adetlerin seyrekleşmesi hemen menopoza girileceğinin bir göstergesi değildir. 

Menopozda görülen belirtiler
Adet düzeninin bozulması: Menopoza yaklaşıldığında yumurtlama daha seyrek olmaya başlar. Bu nedenle adet kanamasının miktarı azalır ve gebe kalma olasılığı azalır. Ancak bazen adet kanamasının miktarında tam tersine bir artma görülebilir.

Vazomotor bozukluklar: Bunlar ateş basması, terleme, çarpıntı, yüzde ve boyunda kızarıklıklar gibi belirtileri içerir. Bu belirtiler hastaların yüzde 50’sinde görülür; ancak daha sonra görülme oranı gittikçe azalarak menopozdan 4 yıl sonra hastaların ancak yüzde 20’sinde rastlanır.

Psikolojik bozukluklar: Menopoz döneminde sıkıntı, gerginlik ve depresyon gibi psikolojik bozukluklarda artma görülür. Ayrıca östrojen eksikliğine bağlı olarak uyku kalitesi de bozulur. Östrojen hormonu uyku kalitesini artırıp uykuya dalma süresini azaltır.

Vajina ve idrar yollarını örten tabakalardaki incelmeye bağlı olarak cinsel ilişki sırasında ağrı, kaşıntı ve idrar yapmada zorluk gibi yakınmalar görülebilir. Ayrıca ciltte kollajen dokusunun azalması sonucu incelme oluşur. Vajina ve idrar yollarındaki bu belirtiler östrojen tedavisine çok iyi yanıt verir ve tedavinin birinci ayında önemli oranda düzelme görülür. Ancak tam iyileşme 6 ile 12 ay sonra sağlanır.

Kemiklerde erime (Osteoporoz): Osteoporoz kemik dokusunun mikroskopik yapısındaki bozukluklar sonucunda kırıklara eğilimin artmasıyla karakterize bir durumdur. Vücutta kemik dokusu “kortikal kemik” ve “trabeküler kemik” olarak ikiye ayrılmaktadır. Trabeküler kemik sırt ve bel kemiğini oluşturan dokudur. Kemik kaybı aslında 20 yaşından sonra başlamakla birlikte menopoz dönemine kadar görülen kayıp önemsizdir. Menopozdan sonra trabeküler kemikte yılda yüzde 5 ve vücudun total kemik kitlesinde ise yılda yüzde 1-1.5 oranında bir kayıp görülür. Menopozdan 20 yıl sonra trabeküler kemik kitlesinde yüzde 50 ve kortikal kemiklerde yüzde 30 kayıp olur. Bunun sonucunda boyda kısalma ve kırıklara eğilimde artma görülür.

Kemik kaybının önlenmesinde yaşam şeklinin önemi vardır. Menopoz dönemindeki kadınlara günde 2-2.5 km. yürüyüş önerilmekte ve bunun tedavinin etkinliğini artırdığı düşünülmektedir. Ayrıca alkol ve sigara kullanımından kaçınılması gerekir. Özellikle sigara kullanımı kemik kaybını artırmaktadır.

Cinsellik: Menopozda vajinada kayganlığı sağlayan sıvıda bir azalma olur ve vajina dokusundaki incelmeye bağlı olarak esneklik azalır. Bunların sonucunda cinsel ilişki sırasında aşırı kuruluk, vajinada daralma, yanma, tahriş ve ilişki sonrası damlama şeklinde kanama görülebilir. Ancak bu belirtiler hastanın cinsel aktivitesi ile de ilgilidir. Normal cinsel yaşamına devam eden hastalarda bu belirtiler daha az görülürken, ilişki sıklığı azalan hastalarda bu bozukluklarda daha hızlı bir ilerleme görülmektedir.

Tedavi
Menopozun tek bir “tedavi”si yoktur. Aslında yapılmaya çalışılan bu hormonal değişimin vücutta çeşitli sistemlerde yaptığı istenmeyen değişiklikleri önleyerek hayat kalitesini yüksek tutmaktır.
Menopoz tedavisinin asıl ilacı östrojen olmakla beraber değişik nedenlerle östrojen alamayanlarda sadece progesteron ya da kemik yoğunluğunu artırmaya bir miktar da olsa faydası olan sprey veya haplar kullanılabilir. Menopozdaki bütün kadınlara özellikle kemik yoğunluğunu korumak için bol miktarda süt ve süt ürünleri tüketerek kalsiyum alımını artırmaları ve düzenli olarak egzersiz yapmaları önerilmektedir. Menopozda beslenme
Özellikle menopoz döneminin sonundaki kişilerde sıkça görülen osteoporozu (kemik yapısının bozulması) hafif geçirmek için bu dönemde tüketilen besinlere ve fiziksel aktivitelere dikkat edilmesi gerekir.

Kemik yapısında bulunan bazı besin öğelerinin uzun vadede yetersiz alınmaları veya emilim bozuklukları sorunun besinsel kısmını oluşturur. Yüksek lifli diyetler, aşırı alkol, sigara ve kafein tüketimi, hatalı beslenme ve kalsiyum eksikliği osteoporoz için zemin oluşturur. Bu dönemde idrar yoluyla kalsiyum atılımı fazla olduğundan diyet uygulanarak kalsiyum alınması gerekir. Kalsiyum açısından en iyi kaynak peynir, yoğurt gibi süt ürünleriyken; yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller, kurutulmuş meyveler, susam, fındık, pekmez de kalsiyum bakımından zengin besinler arasında yer alır.

Menopozla ilgili yanlış bilinenler
Östrojen tedavisi kalp hastalıklarına neden olur: Aksine, kalp hastalıklarını ve kemik erimesini önler.

Östrojen tedavisi rahim kanserine neden olur: Tedaviye uygun dozda progesteron eklendiğinde rahim kanserinde bir artışa kesinlikle yol açmaz.

-Menopoz döneminde cinsel hayat biter: Bu tamamen hastanın cinsel aktivitesiyle ilgilidir. Normal cinsel yaşamına devam eden hastalar menopozu daha rahat geçirmektedirler.

YAZAR BİLGİSİ
Hergün güncellenen haberleri ve birbirinden özel yazarları ile takipçilerine çok özel bir dünyanın kapılarını aralayan SAGLİKVEYASAMDERGİSİ.com.tr, internette dergi standartlarında takipçilerine sağlıklı yaşamın renklerini sunuyor. Sağlıklı Yaşamın Pusulası’ olan www.saglikveyasamdergisi.com.tr sitesi Sağlık & Yaşam Dergisi’nin yazılı basındaki başarısının sanal ortamdaki en büyük destekçisidir.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.