Türkiye’de Yapay Zekâ Üniversitesi Kurulmalı

Beyin cerrahisi alanında uluslararası alanda sayısız başarıya imza atan Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın İstanbul’da düzenlenen Cybernicx Future 2026 Zirvesi’nde ‘Türkiye’de Yapay Zekâ Üniversitesi ve Bakanlığı kurulmasının zamanı geldi de geçiyor’ diyerek yetkililere seslendi.

—-

Tıp dünyasında beyin cerrahisi alanında gerçekleştirdiği yenilikler ve kazandığı ödüllerle tanınan Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın, “Türkiye’de artık yapay zekâ üniversite ve bakanlığı kurulmalı” dedi.

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın, Nörolojik Bilimler yani Neuroscience’ın insanlığın başlangıcından itibaren ‘düşünce okumak, düşünce yönlendirebilmek” noktasında odaklandığını ve ancak bu şekilde insan geleceğinin anlaşılabileceğini söyledi.

Cybernicx Future 2026 Zirvesi’ne konuşmacı olarak katılan başarılı bilim insanı ‘Yapay zekâ ve insanlığın geleceği’ ‘Yapay zekâ ve bilim nereye gidiyor?’ başlıklı konular hakkında katılımcılara bilgi verdi.

Düşüncemizi başka bir insanın beynine aktarabilir miyiz?

Sağlık ve Yaşam Dergisi’ne yaptığı özel açıklamada Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın, şunları söyledi: “Tıp alanında cerrahi olarak diğer organlara müdahale edilmiş olsa da bugün bile gizemini koruyan beyne daha sonra müdahale edilebilmiştir. 1900’lu yılların başında İspanyol sinir bilimcisi Ramon Kayal ve İtalyan Camillo Golgi tarafından nöronun yani beynin esas hücresinin keşfinden sonra çalışmalar ilerlemiş olsa da beyin hakkında hala çok bilinmeyen nokta var. Cerrahın kafasını ‘beyin nasıl düşünüyor’ ‘İnsanın düşüncesini öğrenebilir miyiz?’ ‘İnsanın düşüncesini kaydedebilir miyiz?’ ‘İnsanın düşüncelerini yönlendirebilir miyiz?’ ‘Bizim düşüncemizi başka bir insanın beynine aktarabilir miyiz?’ soruları kurcalamıştır. Sonuçta bin 254 ağırlığında, diş macunu kıvamında bir et parçası. Bir buçuk trilyon hücre ve yüz milyar nörondan oluşan doku. Nasıl ‘fikir üretiyor, düşünce üretiyor? Eğer bunu çözersek bazı hastalıklarında bir anlamda tedavisini buluruz.

Çünkü bilim ‘Acaba biz bu fikirleri öğrenerek kişilerde oluşabilecek hastalıklara çare olabilir miyiz?’ noktasında araştırmalar yapıyor. Tabii burada iyi ve kötü niyetli insanlara da dikkat etmek gerekir.”

Türkiye’de Yapay Zekâ Üniversitesi kurulmalı…

Yıllardır Nörobilim Üniversitesi kurulması için yetkililerle görüştüğünü söyleyen Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın, “Dünyada bunun örneği yok. İlk olarak biz kuralım diye gerekli makamlara bilgi veriyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yetkili insanlarla görüştüm, YÖK nezdinde ülkemizde Yapay Zekâ Üniversitesi’nin kurulması için gayret ediyoruz.

Bilim ve bilim insanın gayesi hayata katkı sağlamak, daha iyi hale getirmektir. Yapay zekâ insanlık için çok önemlidir. Çok iyi olduğu gibi çok kötü düşünen insanlara da dikkat etmek gerekir. Çünkü bilgiler hayat ve insanlığın aleyhine kullanılabilir. Tek yol bilim ama merdiven altı, insanlık aleyhine yürütülen çalışmaların da farkında olmak gerekir. Bugün doğru olan yarın yanlış, bugün yanlış olan yarın doğru olabilir. Hedef daha müreffeh bir hayat sürmek. Bilim alanında ahlak ve etik kurallar çerçevesinde gayret ettiğiniz takdirde insanlık için harika bir sonuç ortaya çıkar. Ama siz bilimi insanlığın, hayatın aleyhini de kullanabilirsiniz. Ben beyin cerrahıyım bıçağı elime verirseniz hayat kurtarırım. Ama bir katilin eline verirseniz o da insanın hayatına kasteder. Enstrümanları amaca yönelik kullanmak önemlidir” dedi.

10 Yıl içinde Nobel nöro alanında verilecek

Bilimin bıçak gibi olduğunu özellikle vurgulayan Prof. Aydın, uluslararası platformda yapay zekâ ya da nöro bilim çalışmalarının mutlaka şeffaf, kontrol edilebilir, denetlenebilir olması gerektiğini belirtti. Aydın konu hakkındaki görüşlerini şöyle dile getirdi: “Bilimi ya da bilgiyi kötüyü de iyiyi de kullanabilirsin. Tansiyon için kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyoruz. Normalde bunlar zehirdir. Önemli olan dozdur. Tedavi edici ve komplikasyon yapan doz vardır. Bazı ilaçlar fare zehir yapılır biz bunu da insana veriyoruz. Sonuçta belli bir doz oranı da veriyoruz. Suyu da fazla verirseniz o da insanı öldürebilir. Nöro etikte bu dozu kim, nasıl ayarlayacak? Bilim insanlarının etik ve ahlaklı kurallara riayet etmesi çok sıkı şekilde denetlenmeli, cezai mühide uygulanmalı, uluslararası platformda karar alınmalıdır. Yani sadece bir millet, bir memleketin bu işi yapması yetmez. Uluslararası platformda insanlık adına, hayat adına kurallar almak lazım. Stratejinin belirlenmesi lazım. Yapay zekâ bakanlıklarının, yapay zekâ üniversitelerinin kurulması, yapay zekâ enstitülerinin kurulması lazım. Önümüzdeki on yılda nörobilim alanındaki bilmediğimiz meçhul olan konuların açığa çıkması sebebiyle Nobel bu alanda verilecektir. Ve en önemlisi yapay zekâ çalışmaları çok sıkı bir şekilde denetlenmeli ve asla ve asla askeri amaçla kullanılmamalıdır. Bu çok önemli.”

Yapay zekâ ile yapılabilecekler…

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın son olarak şu uyarılarda bulundu: “Yapay zekâ, genel olarak iki ana kategoriye ayrılabilir: Dar Yapay Zekâ (belirli bir görev ya da alanda uzmanlaşmış; yüz tanıma gibi) ve Genel Yapay Zekâ (insan zekasına benzer, bilişsel, öğrenme, problem çözme). Yapay zekâ ile örnek vermek gerekirse; hangi insanın, hangi milletin, öleceğine, yaşayacağına, sakat kalacağına karar verilebilir. Devlet adamları neden klozetleriyle beraber geziyor? Bugün yapay zekâ frekans yöntemiyle insanlar uyuşturucuya bağımlı hale getirilebilir. İsyankâr olabilir. Bütün bunlar nöronların fonksiyonlarını, frekanslarını hangi frekans aralığında, hangi hertz aralığında ne yaptığını biliyoruz. Yani kramer kramere karşı, insan insana karşı. Evet. İnsanın insandan başka kurduğu yoktur. İnsanın en büyük düşmanı yine insandır. O bakımdan yapay zekâ çalışmaları çok sıkı kontrol altına alınması lazım.”